ساری و مدیریت پسماند؛ مشکل از کجاست؟

ساری شهری رو‌به‌رشد است، اما همین رشد هر روز کوهی از زباله تولید می‌کند که مدیریت آن به یکی از دغدغه‌های جدی شهر تبدیل شده است. هر بار که در خیابان‌های شهر قدم می‌زنم، سطل‌هایی را می‌بینم که سرریز شده‌اند، کیسه‌هایی که گوشه کوچه‌ها رها شده‌اند و ساعاتی که جمع‌آوری پسماند به‌موقع انجام نمی‌شود. این‌ها فقط نشانه‌های کوچک یک مشکل بزرگ‌ترند: مدیریت پسماند در ساری هنوز به آن شکل منسجم و کارآمدی که باید باشد، نرسیده است.

مشکل از کجاست؟ بخشی از مسئله به زیرساخت‌ها برمی‌گردد. شهر هنوز سیستم تفکیک از مبدا را جدی نگرفته و همین باعث می‌شود کوهی از زباله مخلوط راهی مقصدی شود که خودش هم ظرفیت محدودی دارد. نبود مخازن استاندارد، زمان‌بندی نامنظم جمع‌آوری، و فرسودگی بخشی از ناوگان حمل پسماند، زنجیره مدیریت را ضعیف‌تر کرده است.

اما همه تقصیر هم بر گردن مدیریت شهری نیست. رفتار شهروندان در ساری نقش مهمی دارد؛ انداختن زباله در ساعات نامناسب، بی‌توجهی به تفکیک، رها کردن پسماند ساختمانی در حاشیه خیابان و نداشتن عادت‌های درست، خود به چرخه آشفتگی دامن می‌زند. شهری که چنین رفتارهایی در آن رایج باشد، حتی با بهترین سیستم هم دچار مشکل می‌شود.

نکته مهم این است که مدیریت پسماند فقط یک وظیفه خدماتی نیست؛ بخشی از هویت شهری است. وقتی ساری نتواند چهره‌ای تمیز و منظم داشته باشد، نه‌تنها کیفیت زندگی پایین می‌آید، بلکه جذب گردشگر و سرمایه‌گذار هم دشوارتر می‌شود. راه‌حل‌ها روشن‌اند: آموزش، تفکیک از مبدا، زیرساخت بهتر و مشارکت واقعی مردم. اگر این چهار ضلع کنار هم قرار بگیرند، ساری می‌تواند از یک شهر پرزباله، به شهری مسئولانه و پاک تبدیل شود.