چرا در ساری مسئولیتپذیری اجتماعی کمرنگ است؟
ساری شهری پرجمعیت، پرتحرک و در حال گسترش است، اما وقتی صحبت از «مسئولیتپذیری اجتماعی» میشود، گاهی خلأیی دیده میشود که نمیتوان نادیده گرفت. منظور از مسئولیتپذیری اجتماعی، همان رفتارهای سادهای است که یک شهر را قابلزندگیتر میکنند؛ از رعایت قوانین گرفته تا مراقبت از فضاهای عمومی و مشارکت در بهبود محلهها. وقتی در ساری قدم میزنیم، اغلب نشانههایی میبینیم که نشان میدهد هنوز این مفهوم در زندگی روزمره خیلیها جا نیفتاده است.
یکی از دلایل اصلی این وضعیت, فاصله ذهنی مردم با مدیریت شهری است. بسیاری از شهروندان تصور میکنند مشکلات شهر فقط وظیفه شهرداری یا نهادهای دولتی است و نقشی برای خودشان قائل نیستند. این نگاه باعث میشود زباله رها شود، پیادهرو اشغال شود و یا قوانین ساده رانندگی نادیده گرفته شود. در حقیقت، ضعف مسئولیتپذیری اجتماعی نتیجه سالها بیاعتمادی و نداشتن احساس مالکیت نسبت به شهر است.
عامل دیگر نبود آموزش کافی است. در مدرسهها کمتر درباره حقوق شهروندی، محیطزیست شهری یا مشارکت اجتماعی صحبت شده و همین باعث میشود نسلهای مختلف این مفاهیم را از زندگی واقعی یاد بگیرند، نه از آموزش رسمی. در نتیجه رفتارها سلیقهای و شخصی میشود، نه جمعی و هدفمند.
البته این تمام ماجرا نیست. وقتی فضاهای شهری نامناسب باشد—پارکهایی که مراقبت نمیشوند یا پیادهروهایی که امن نیستند—احساس تعلق کاهش مییابد. شهروند وقتی شهری آشفته ببیند، کمتر انگیزه دارد برای آن تلاش کند. این همان چرخهای است که باید شکسته شود: شهر باید حس ارزشمندی بدهد تا مردم بخواهند از آن مراقبت کنند.
مسئولیتپذیری اجتماعی در ساری میتواند تقویت شود، اما نیاز به ترکیب رفتار شهروندی و سیاستگذاری درست دارد. از کمپینهای محلهای گرفته تا آموزش در مدارس، از برنامههای داوطلبانه شهری تا شفافیت مدیریت. قدمهای کوچک میتواند فرهنگ جدیدی بسازد؛ فرهنگی که در آن هر فرد بداند سهمی در زیبایی، نظم و آینده ساری دارد.
